photo by karpidis

Οργή, αγανάκτηση, μίσος και μανία είναι τα αισθήματα των τελευταίων εβδομάδων.
Μάλλον είμαι εκτός πραγματικότητας γιατί τις τελευταίες εβδομάδες αισθάνομαι μία ανία και βαριεστημάρα.
Ανία και βαριεστημάρα γιατί όλα αυτά που έγιναν και που ειπώθηκαν επαναλαμβάνονται με βαρετή ακρίβεια και έχω την κατάρα να έχω καλή μνήμη. Από τον φόνο του Καλτεζά, στο κάψιμο του άγνωστου στρατιώτη, στις κινητοποιήσεις για τα πανεπιστήμια, στα επεισόδια με τους χρυσαυγίτες, οι μέν θα εστιάσουν και θα στηλιτεύσουν την αστυνομική δράση, παρουσία και το δεξιό παρακράτος και οι δέ θα καταδικάσουν το αριστερό παρακράτος και τους πάσης φύσεως ταραξίες που θα τα σπάσουν.
Ανία και βαριεστημάρα από τις πάσης φύσεως διαμαρτυρίες και αναλύσεις, χωρίς καμία πρόταση και σκέψη για το πώς θα λυθούν τα βαθύτερα προβλήματα που πηγάζουν από το πρόσφατο περιστατικό φόνου ενός πολίτη από όργανο της τάξης.
Ανία και βαριεστημάρα τέλος, από τα γενικόλογα ευχολόγια που κατατίθενται ώς προτάσεις όταν αυτές τελικά αρθρώνονται. Τι σημαίνει ‘να αναμορφωθεί η αστυνομία’; Τί σημαίνει να ‘επιβληθεί η τάξη και να εφαρμοστεί ο νόμος;’ Ποιος δεν θέλει ‘τον εκδημοκρατισμό των θεσμών‘. Πώς θα γίνουν όλα αυτά; Πιστεύω ότι το πρόβλημα με τον φόνο δεν θα λυθεί ακόμα και άν βάλουν τον ειδικό φρουρό φυλακή. Χρειάζονται και συστημικές αλλαγές.
Εδώ και μερικές μέρες κατέθεσα τις δικές μου προτάσεις που επαναλαμβάνω εδώ, ακριβώς επειδή έχω βαρεθεί την προβλεψιμότητα με την οποία εκτυλίσσονται τα γεγονότα. Συνέχεια… »

Το άρθρο έχει βασιστεί στο αφιέρωμα του Economist στο Βιετνάμ στις 24 Απριλίου 2008.

Υπάρχει ένα και μόνο ένα Κομμουνιστικό Κόμμα στον κόσμο που νίκησε κατά κράτος την Αμερικάνική στρατιωτική μηχανή στο πεδίο της μάχης.

Υπάρχει ένα Κομμουνιστικό Κόμμα που σχεδόν εξαφάνισε την φτώχεια όσο είναι στην εξουσία. Που πήρε την χώρα από πεινασμένη και ρακένδυτη και την έφερε στο δρόμο για την ευημερία και την πρόοδο. Που ξεπέρασε την εχθρότητα και κατάφερε να διαμορφώσει μια εξωτερική πολιτική φιλικά προς όλες τις χώρες.

Θα περίμενε κάποιος ότι αυτό το ΚΚ θα φιγουράριζε σαν εξαιρετική επιτυχία, παράδειγμα προς μίμηση και ο Ριζοσπάστης (άντε και η Αυγή) να αφιερώνουν καθημερινά δισέλιδα στην χώρα αυτή. Και όμως κάνουν σαν να μην υπάρχει.

Δεν μιλάμε για μια μικρή και ασήμαντη χώρα, μιλάμε για το Βιετνάμ, μια χώρα 80 εκατομμυρίων κατοίκων, μια χώρα που το ΚΚ βαδίζει αισίως στην τέταρτη δεκαετία του και που (Ελληνικής Αριστεράς εξαιρουμένης) έχει γνωρίσει την διεθνή καταξίωση (ακόμη πιο έντονα εκφρασμένη και σε σχέση με το αντίστοιχο ΚΚ της Κίνας).

Η ιστορία μετά τον εμφύλιο το 1975 ξεκίνησε σαν ένα ιδανικό κομμουνιστικό παραμύθι. Κολλεκτιβοποίηση της γης, στενές σχέσεις με την Σοβιετική Ένωση, τα πάντα στον λαό και σύμφωνα με τον Μαρξ.

Τα αποτελέσματα δυστυχώς κάθε άλλο παρά ιδανικά ήταν. Απομόνωση , τέλμα στην οικονομία, το Βιετνάμ έφτασε στα όρια της πείνας,  και στα μέσα της δεκαετίας του 80 σε μία σιωπηλή αλλά δραστική στροφή, το ΚΚΒ αποφάσισε να εγκαταλείψει τα μαρξιστικά-λενινιστικά μπλα-μπλα και να εκμεταλλευτεί τον οίστρο και το επιχειρηματικό δαιμόνιο των κατοίκων του.

Εκτοτε το Βιετνάμ έχει εξελιχθεί σαν ένα ιδανικό καπιταλιστικό παραμύθι (δεν θα πούμε φιλελεύθερο). Το ταχύτατο άνοιγμα της αγοράς έφερε την ταχύτατη μείωση της φτώχειας. Ταχύτατη ήταν και η βιομηχανοποίηση αλλά και η άνοδος της αγροτικής παραγωγής.
Το άνοιγμα της χώρας έφερε και την ανάπτυξη του τουρισμού, μίας καλής μορφής ανάπτυξής που φέρνει χρήμα αλλά δεν χρειάζεται άμεσα υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης. Μέχρι και εκείνον τον ενοχλητικό τον Φρίντμαν συμβουλεύτηκαν οι αθεόφοβοι οι σύντροφοι.
Συνέχεια… »

Ο πατέρας του ήταν από οικογένεια οικοδόμων, παραδοσιακοί κομμουνιστές, περιθωριοποιημένοι, έφυγε στα 16 του από το σπίτι, δεν μπόρεσε να ολοκληρώσει το Γυμνάσιο. Δούλεψε οικοδόμος, ναυτικός, ταξιτζής, έμαθε να φτιάχνει τζάκια σε μια εποχή που το επάγγελμα του ‘τζακά’ ήταν περιζήτητο, ήταν βέβαια και καλός τεχνίτης.
Έχοντας βάλει κάποια λεφτά στην άκρη αγόρασε ένα σπίτι το οποίο το πούλησε μετά από μερικά χρόνια και αγόρασε ένα οικόπεδο στο οποίο με τραπεζικό δάνειο και επιδότηση έχτισε ξενοδοχείο 26 δωματίων. Η κόρη του σπούδασε οικονομικά και τώρα διοικεί το ξενοδοχείο στο οποίο δουλεύουν 5 εργαζόμενοι. Τι τάξη είναι αυτή η οικογένεια;

Ήταν αγρότισσα, από τα 12 χρόνια της.Η μητέρα της πέθανε όταν ήταν στα 13. Δεν τελείωσε το δημοτικό, δούλεψε καθαρίστρια και πλύστρα για να συμπληρώσει το εισόδημα του άντρα της που ήταν ψαράς, για να μπορέσουν οι κόρες της να βγάλουν το (εξατάξιο) γυμνάσιο. Η μεγάλη της κόρη έγινε προϊσταμένη σε νοσοκομείο, αγόρασε με στεγαστικό δύο διαμερίσματα (στο ένα μένει το άλλο το νοικιάζει), ο γιος της σπούδασε πολιτικός μηχανικός και δουλεύει πλέον σε μεγάλη τεχνική εταιρεία, ενώ έχει και κάποιες δικές του δουλειές. Τάξη της γιαγιάς; Τάξη της κόρης; Τάξη του εγγονού;

Έφυγε από τα 18 του για να πάει στην Γερμανία να δουλέψει στην φάμπρικα. Επέστρεψε 30 χρόνια μετά και δούλεψε στην οικοδομή σαν υπεργολάβος πλέον. Με τις οικονομίες του οι γιοί του σπούδασαν ο ένας γιατρός και ο άλλος αρχιτέκτονας. Και οι δύο έχουν τα σπίτια τους, και αφού δούλεψαν σε γραφεία με πάρα πολύ καλούς μισθούς, έχουν ξεκινήσει πλέον τις δικές τους δουλειές. Τάξη του πατέρα; Τάξη των γιών;

Ο πατέρας του δεν τον άφησε να πάει λύκειο. Τον χρειαζόταν για να δουλεύει στα χωράφια και να οδηγεί την νταλίκα της οικογένειας με τα προϊόντα των χωραφιών, στην κεντρική Λαχαναγορά στην Αθήνα. Έχοντας ένα οικόπεδο σε έναν κεντρικό δρόμο, έστησε ένα μαγαζί που πουλούσε τα αγροτικά προϊόντα του, το οποίο μεγάλωσε και μεγάλωσε και πλέον αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες αντιπροσωπείες τροφίμων και χονδρικής πώλησης, στην περιοχή του. Διαθέτει 5 φορτηγά, ψυγεία, και έχει και την αντιπροσωπεία μιας πολυεθνικής εταιρείας γάλακτος. Τάξη; Τάξη των παιδιών του;

Οι παραπάνω ιστορίες δεν είναι κάποια θεωρητική ανάλυση ‘μαζικών φαινομένων’ ή οικονομικής θεωρίας. Συνέχεια… »

Η φωνή μιας ασυμβίβαστης Αριστεράς

Η έννοια του κοινωνικού αγαθού είναι μια έννοια αγαπητή στους σημερινούς αριστερούς. Πολλά πράγματα γύρω μας ορίζονται ως κοινωνικά αγαθά από την οργανωμένη Αριστερά.
Κοινωνικό αγαθό η παιδεία, κοινωνικό αγαθό η υγεία, κοινωνικό αγαθό όμως και οι μεταφορές, οι φυσικοί πόροι, τα δάση, ο τουρισμός, οι συγκοινωνίες, οι επικοινωνίες, οι αερομεταφορές και η ενέργεια.
Κάπου όμως εκεί σταματάνε οι ορισμοί των κοινωνικών αγαθών. Θέλω να εκφράσω την διαμαρτυρία μου για αυτόν τον εμμέσως πλην σαφέστατο συμβιβασμό της ιστορικής ‘Αριστεράς’.

Τι είναι αυτό που κάνει το νερό κοινωνικό αγαθό και όχι το ψωμί; Το ψωμί του κοσμάκη, το ψωμί που δίνει ζωή, γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης στην ζούγκλα της αγοράς. Αυτό είναι ανεπίτρεπτο σύντροφοι. Θα πρέπει να κρατικοποιηθούν τα αρτοποιεία και οι φούρνοι. Θα πρέπει να υπάρχει κεντρικός σχεδιασμός, που θα εξαλείψει τις ανισότητες στο ψωμί. Ποτέ πια για άλλους το τσουρέκι και για άλλους το ημίσκληρο. Ένα είδος ψωμί για όλους.

Και για τα ρούχα τι να πούμε. Βλέπουμε ολόγυρα μας ρούχα ακριβά, ρούχα φθηνά, διάφορα χρώματα και διάφορα σχέδια, βιώνουμε καθημερινά την ενδυματολογική ζούγκλα, που χαμένοι είναι μόνο αυτοί που δεν μπορούν να αγοράσουν Πράντα ή Αρμάνι. Θα πρέπει τα καταστήματα και οι βιοτεχνίες ρούχων να έρθουν στον έλεγχο της κοινωνίας και στην υπηρεσία του Λαού. Η Ερμού θα πρέπει να γίνει κολχόζ ενδυμάτων για τους εργάτες. Το Κολωνάκι να υπαχθεί σε Δημόσιο φορέα Ένδυσης και Υπόδησης του λαού.
Η κατάργηση των τάξεων περνάει από το ρούχο.

Και δεν έχουμε ακούσει τίποτε από τους δήθεν Αριστερούς για την βιομηχανία των υπολογιστών και ηλεκτρονικών ειδών. Πώς θα αναπτυχθεί η κοινωνία όταν υπάρχουν υπολογιστές με διπλάσια χωρητικότητα και διπλάσια ταχύτητα επεξεργαστή από άλλους υπολογιστές; Πώς θα βγουν τα λαϊκά στρώματα από την ανέχεια όταν υπάρχουν τρία μοντέλα i-pod? Στον σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της κοινωνίας, κανένα υπολογιστής, κινητό, βίντεο dvd, δεν θα είναι καλύτερο ή χειρότερο από το άλλο. Ένα μοντέλο για όλους και για όλες. Ένα είναι το μοντέλο για τον λαό.
Συνέχεια… »

Έχεις απέναντί σου ένα Κράτος. Το Κράτος αυτό σε έχει κυνηγήσει εσένα και την ιδεολογία σου για 70 χρόνια. Σε έχει εξορίσει, σε έχει βασανίσει, σε έχει περιθωριοποιήσει, έχει φτάσει να εκδώσει πιστοποιητικό ότι αυτό που πιστεύεις είναι σωστό, σε έχει αποκλείσει από δουλειές και τις υπηρεσίες του. Ένα Κράτος που έχει χρησιμοποιήσει και έχει χρησιμοποιηθεί από άλλους οργανισμούς και ομάδες, από την Εκκλησία, τον Στρατό, παραπολιτικούς και παραστρατιωτικούς για να σε καταδιώξει και να σου επιβάλει ιδανικά και αξίες ανεξάρτητα με την θέλησή σου και τα δικαιώματά σου.

Και ποια είναι η πρόταση σου για το κράτος Σύντροφε Αριστερέ;
Αντί να πεις ότι θέλω ένα Κράτος όσο πιο αδύνατο γίνεται, όσο πιο περιορισμένο γίνεται, όσο πιο μακριά από την ζωή μου γίνεται…..ζητάς το Κράτος να παίξει όλο και περισσότερο ρόλο στην ζωή μας, να αναλάβει πρωτοβουλίες, να παρέχει όλο και περισσότερες υπηρεσίες.
‘Το Κράτος να αναλάβει τις ευθύνες του’ λες Σύντροφε Αριστερέ και θες να εκχωρήσεις την επιλογή για τον γιατρό σου, τον δάσκαλο των παιδιών σου, την εργασία σου,την παροχή ενέργειας στο σπίτι σου, το πώς θα προστατεύεται το περιβάλλον, στο Κράτος.

‘Ναι, το Κράτος έχει στο παρελθόν υπάρξει υποχείριο πολιτικών και οικονομικών ολιγαρχιών’ θα μας πούνε οι Σύντροφοι Αριστεροί, ‘αλλά εμείς αν γίνουμε ποτέ κυβέρνηση θα είμαστε δίκαιοι, ηθικοί, ευαίσθητοι, ευγενικοί, καλοί χειριστές του Κράτους, για μας δεν είναι απλώς Κράτος, είναι ο υπηρέτης και εκφραστής της κοινωνίας.’

Και αναρωτιέμαι: Είμαι τυφλός που δεν μπορώ να δώ το φωτοστέφανο πάνω από κάθε Αριστερό; Από την μεταπολίτευση μέχρι τώρα, έχει περάσει το 80% του πολιτικού κόσμου από την εξουσία. Τα προβλήματα παραμείναν ακόμα και αν αλλάξαν τα πρόσωπα.
Την ίδια στιγμή ακόμα και στα κράτη που εφαρμοζόταν αυτό που υποστηρίζατε, εγκαταλείφθηκαν οι κρατικιστικές θέσεις και εφαρμόζεται δραστικά η μείωση του κράτους στην οικονομία και συζητείται έντονα η μείωση του κράτους στην παροχή ενέργειας, στις τηλεπικοινωνίες, στις μεταφορές, στην υγεία , στην παιδεία, μέχρι και στην προστασία του περιβάλλοντος.
Συνέχεια… »