Ποιος θεωρείται αριστερός;
Δημοσιευμένο από Agnostos X στην κατηγορία αριστερά, πολιτική
Ακούω πολλά και διάφορα τον τελευταίο καιρό περί αριστεράς. Το έχει η εποχή φαίνεται. Για να είμαι ειλικρινής εμένα οι λέξεις αριστερά και αριστερός δε μου λένε και πολλά πράγματα. Και το λέω αυτό γιατί μέσα σε αυτή την έννοια μπορούν να χωράνε σοσιαλδημοκράτες, κομμουνιστές, ρεφορμιστές, αναρχικοι και γενικά πολλοί και διάφοροι. Όμως επειδή κάποιοι το έχουν ξεφτιλίσει μπήκα στον πειρασμό να απαντήσω ποιος τελικά είναι αριστερός. Όχι ως μεμονομένο άτομο, γιατί όντως κάθε άνθρωπος που θεωρεί τον εαυτό του αριστερό μπορεί να έχει μια δική του θεώρηση για το πως φαντάζεται την αριστερά. Θα απαντήσω όμως ποιοι πολιτικοί φορείς μπορούν να θεωρούνται κατά τη γνώμη μου αριστεροί, γιατί η έννοια αυτή κατά τη γνώμη μου έχει μεγάλο ειδικό βάρος και δε μπορεί ο καθέ φορέας να τη χρησιμοποιεί ασύστολα και εν τέλει να την κουρελιάζει με τις πολιτικές επιλογές του.
Χωρίς να μπαίνω σε μακροσκελείς αναλύσεις θεωρώ οτι για να κρίνεις ποιος φορέας είναι αριστερός πρέπει να εξετάσεις δύο βασικά στοιχεία. Ποια είναι η θέση του για την οικονομία και την εξουσία. Αυτά τα δύο αλληλοεξαρτώμενα στοιχεία καθορίζουν την τοποθέτησή του στο φάσμα της πολιτικής. Θεωρείς λοιπόν οτι στην εξουσία πρέπει να είναι αυτοί που παράγουν τον πλούτο; Θεωρείς οτι αυτοί που παράγουν τον πλούτο πρέπει κιόλας να τον απολαμβάνουν; Θεωρείς οτι τα μέσα παραγωγής πρέπει να αποτελούν κοινωνική περιουσία και αγαθό; Τότε είσαι αριστερό κόμμα.
Αν λες, οτι μπορούμε όλοι μαζί, βιομήχανοι,εφοπλιστές,τραπεζίτες από τη μια κι εργαζόμενοι από την άλλη να συνυπάρχουμε και να περνάμε καλά, αν θες να συνεχίσουμε να ζούμε σε μια κοινωνία που θα υπάρχουν εκμεταλλευτές κι εκμεταλλευόμενοι, αν θες άλλοι να παράγουν και άλλοι να πλουτίζουν, τότε δεν είσαι αριστερό κόμμα! Είσαι ένα κοινό σοσιαλδημοκρατικό κόμμα που κοροϊδεύει τον κόσμο και προσφέρει τις καλύτερες υπηρεσίες στο κεφάλαιο, με τις αυταπάτες που σπέρνεις στον εργατόκοσμο.
Και κάτι ακόμη. Επειδή κατηγορούνται συχνά οι κομμουνιστές οτι παραμένουν δογματικά προσκολλημένοι στο παρελθόν, ρωτάω τι είναι πρόοδος: η ημιαπασχόληση ή η σταθερή εργασία; η ανεργία ή η σταθερή εργασία για όλους; το 7ωρο ή το 12ωρο με απλήρωτες υπερωρίες; 5νθήμερη εργασία ή ελαστικοποίηση του ωραρίου; Θα μπορούσα να βάλω κι άλλες ερωτήσεις αλλά κι αυτές αρκούν. Το θέμα είναι όμως υπό ποιες συνθήκες μπορούν να εφαρμοστούν φιλολαϊκά μέτρα. Με τους καπιταλιστές πάνω απ’ το κεφάλι μας; Λογικά όχι, γιατί αν γινόταν αυτό, δε θα ήταν τόσο βλάκες να οξύνουν τόσο πολύ την εκμετάλλευση που στο τέλος θα οδηγήσει στον αφανισμό τους… Άρα κύριοι “αριστεροί” ανανεωτές για ψαχτείτε πάλι λίγο. Μήπως αυτά που λέτε δε συνιστούν κοινωνική πρόοδο αλλά κοινωνική οπισθοδρόμηση;
photo via InertiaCreeps
Άρθρα (RSS)
Πάντως ξέρεις δεν πήγε σε όλες τις χώρες από την φεουδαρχία στον καπιταλισμό με επαναστάσεις. Σε μερικές χώρες οι συνεχείς πιέσεις έφεραν την αργή αλλαγή. The evolutionary way αντί για το Revolutionary way. Ξέρεις ποιον από τους δύο υποστηρίζω. Αλλά δεν ξέρω αν πρέπει να βγάλεις έξω από την αριστερά αυτούς που υποστηρίζουν τον πρώτο.
Αριστερός είναι αυτός που σκεφτεται κριτικά απέναντι σε οποιαδήποτε πολιτική ορθοδοξία.
Αριστερός είναι αυτός που πιστευει οτι τα ατομικά δικαιώματα μπορούν και πρέπει να ειναι πανω απο τα ‘συλλογικά’ δικαιώματα.
Αριστερός είναι αυτός που πιστεύει οτι η ιδιαιτερότητα της προσωπικότητα του ανθρώπου δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί απο ομαδοποιήσεις
Αριστερός είναι αυτός που πιστευει οτι οταν συλλογικές οντότητες, οποιές και αν είναι (Κράτος, Εκκλησία, στρατός, Μεγάλο κεφάλαιο, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, συνδικάτα, επαγγελματικοί συλλογοι), αποκτούν υπερμετρη δύναμη, διαταρρασσεται η ισορροπία με χαμένους τον καθένα απο εμάς.
Αριστερός είναι αυτός που πιστευει στην κατάργηση καθε κοινωνικών και πολιτικών στεγανών που καταδικάζουν ατομα σε ρόλους ζωής, στην κοινωνική ακινησία
Αριστερός είναι αυτός που πιστευει οτι τα ιδανικά του καθενός πρεπει να είναι απολύτως σεβαστά απο όλλους ακόμα και αν δεν ειναι αποδεκτά
Αριστερός είναι αυτός που εναντιώνεται σε οποιουδήποτε είδους επιβολή και στερηση επιλογών απο οποιονδήποτε
Αριστερός είναι αυτός που δέχεται την διαφορετικότητα και την βλέπει σαν εμπλουτισμό και όχι σαν ‘αλλοίωση’
Αριστερός είναι αυτός που γιορτάζει την ανθρώπινη διάνοια και τα επιτευγματά της οπου και αν εμφανίζονται.
Αριστερός είναι αυτός που δεν δέχεται μονόδρομους στην επίλυση προβλημάτων
Αριστερός είναι αυτός που πιστευει στην αρχή της επιχειρηματικότητας, (μεγιστοποίηση οφελους/κερδους-ελαχιστοποίηση κόστους) ιδιαίτερα στον τομέα των κοινωνικών υπηρεσιών
Αριστερός είναι αυτός που εχει καταλάβει οτι η αναδιανομή του πλούτου πρέπει να έχει στόχο να αποκτησουν οι μη προνομιούχους τα μεσα για να βελτιώσουν την ζωή τους και οχι ο απλός χρηματισμός.
Αριστερός είναι αυτός που δεν έχει ξεχάσει την έννοια της ατομικής ευθύνης, και οτι δεν μπορεί για οτιδήποτε παει στραβα στην ζωή μας καποιός να ερχεται και να πληρώνει τα σπασμένα.
Αριστερός είναι αυτός που θα προστατεψει μόνο αυτούς που βρίσκονται στην θέση που βρισκονται χωρίς καμμία ευθύνη των ιδίων. (Το καμμία υπογραμισμένο)
Αριστερός είναι αυτός που δεν ξεχωρίζει την οικονομική δραστηριότητα απο άλλες.
Αριστερός είναι αυτός που δεν αισθάνεται την τεχνολογική πρόοδο σαν απειλή αλλα σαν ευκαιρεία
Αριστερός είναι αυτός που δεν σκέφτεται στατικά
………… Δεν εχω τελειώσει ……. απλά σταματησα προς το παρόν…..
Βασικά μπορώ να συμφωνήσω πως οι λέξεις είναι συμβάσεις μεταξύ ανθρώπων. Αλλά πια σύμβαση στην ελληνική γλώσσα δέχεται όλα τα παραπάνω για την λέξη αριστερός;
…… η….. φιλελεύθερη;….
Και φιλελευθερος ποιος ειναι?
Φιλελευθερος ειναι ο Δημοκράτης Αριστερός Με Μυαλό
Το Δημοκράτης διαχωρίζει απο το ΚΚΕ και οτιδήποτε έχει ΚΚΕ στο συνθετικό του (σταμπα απολυταρχίας) και το ‘Με Μυαλό’ διαχωρίζει απο όλα την υπόλοιπη λεγόμενη Αριστερα.
Δεν το εχουμε ξαναπεί ;
‘η μόνη διαφορά μεταξύ Φιλελευθερων και Αριστερών ειναι οτι οι Φιλελευθεροι ειναι Αριστεροί’
καλο……
ωστε πετάει ο γαιδαρος εε?
Αριστερός είναι αυτός που βασίζει τις διαπιστώσεις του και τον σχεδιασμό του σε όσο περισσότερο επιστημονικά δεδομένα γίνεται.
Αριστερός ειναι αυτός που πιστευει οτι ο γαιδαρος δεν πεταει ακόμα και αν το επιθυμούν τα μεγαλα συμφέροντα και τα ξένα κέντρα αποφάσεων
Αριστερός ειναι αυτός που πιστευει οτι ο γαιδαρος δεν θα πεταξει ακόμα και αν γινουν μαζικές κινητοποιήσεις του εργατικού και του φοιτητικού κινήματος, και χαραχτεί ενα πενταετές σχέδιο δράσης με βαση τα συμφέροντα των λαικών στρωμάτων.
Φιλελεύθερε
θα μπορούσα να συμφωνήσω σε όλα αυτά που γράφεις, αν ήμουν “πολίτης του κόσμου” (που είμαι εν μέρει). Όταν όμως κάποιος είναι πολίτης μιας χώρας θα πρέπει να υπάρχει μία χρυσή τομή ανάμεσα στον άκρατο φιλελευθερισμό και στην επίτευξη των στόχων μιας κοινωνίας και ενός έθνους.
Για παράδειγμα λες: “Αριστερός είναι αυτός που πιστευει οτι τα ατομικά δικαιώματα μπορούν και πρέπει να ειναι πανω απο τα ‘συλλογικά’ δικαιώματα”.
Ξέρεις ότι υπάρχει άτομο εδώ μέσα που υποστήριζε ότι εναπόκειται στην ελεύθερη κρίση κάποιου το αν θα βάψει τους τοίχους του πανεπιστημιακού του ιδρύματος? και ότι, στο κάτω κάτω, το αν θα βάψεις ή όχι τους τοίχους ενός δημοσίου κτιρίου είναι θέμα προσωπικής αισθητικής? !!!!
Πες μου τώρα εσύ για ατομικά και συλλογικά δικαιώματα.
Αριστερός ειναι αυτός που υποστηρίζει οτι η ελευθερια του καθενός πρέπει να σταματά μόνο εκει που ξεκινά η ελευθερία του άλλου
Αριστερός ειναι αυτός που πιστευει οτι η επιτευξή των στόχων μιας κοινωνίας και ενός εθνους, πραγματώνεται καλύτερα όταν οι πολίτες εχουν τον μεγαλύτερο δείκτη ελευθερίας να δράσουν, να σκεφτούν και να εκφραστούν, παντα σεβόμενοι τα βασικά ατομικά δικαιώματα (το βασικά υπογραμμισμένο) των συμπολιτών τους
Αριστερός ειναι αυτός που πιστεύει οτι κανένα βασικό ανθρώπινο δικαίωμα (ζωή, ελευθερία,σωματική υγεία, παιδεία) δεν πρέπει να περιορίζεται χάριν οποιασδήποτε ‘ευαισθησίας’ (θρησκευτικής, εθνικής, αισθητικής, κοινωνικής)
Αριστερός ειναι αυτός που εξετάζει διεξοδικά και κατα περίπτωση ποιοί ειναι αυτοί οι στόχοι που πρέπει να επιτευχθούν απο μια ‘κοινωνία’ ή ενα ‘εθνος’ και προσπαθεί να δει πώς μπορουν να εφαρμοστούν χωρίς να περιορίζεται η ελευθερία και τα ατομικά δικαιώματα των πολιτών.
Αριστερός ειναι αυτός που δεχεται οτι ουδείς ‘εκων κακός’, αρα και σε κανέναν δεν αξίζει να του φερονται λες και δεν μπορεί να καταλάβει την εννοια του σεβασμού στον συμπολίτη του, αρα θα πρέπει προληπτικά να του περιορίζεται η ελευθερία απο τον φόβο μήπως αυθαιρετήσει
Αριστερός ειναι αυτός που δεν θα εβαφε ποτέ τους τόιχους ενός δημοσίου ιδρύματος γιατι αυτό θα αποτελούσε φθορά περιουσίας για την οποία εχουν πληρώσει συμπολίτες του που δεν θέλουν να βαφτούν οι τοίχοι, αρα θα αποτελούσε μια μορφή ληστείας αρα και περιορισμό ελευθερίας των αλλων συμπολιτών.
Αριστερός ειναι αυτός που δεν θα απαγόρευε ποτέ σε καποιούς πώς θα εβαφαν τους τοιχους των δικών τους σπιτιών.
Οκ συμφωνώ αλλά με μια μικρή επιφύλαξη, ότι δηλαδή εν κατακλείδει, αριστερός είναι ο πολιτικά και κοινωνικά μορφωμένος άνθρωπος. Τι γίνεται όταν δεν είναι όμως, που δεν είναι με τίποτα στη σημερινή Ελλαδάρα?
Αριστερός ειναι αυτός που ενώ απο την μία μεριά δεν θα ανεχτεί βάρβαρες και βίαιες συμπεριφορές ενάντια στην ζωή και ιδιοκτησία του πολίτη, θα ανεχτεί οτι δεν μπορούν όλοι να έχουν το ίδιο μορφωτικό επίπεδο, αλλα τελικά σε μία δημοκρατία ο καθένας έχει τα ίδια δικαιώματα ανεξαρτήτως μορφωτικού επιπέδου.
Αριστερός ειναι αυτός που πιστευει οτι το κλειδί για την βελτίωση της κοινωνίας δεν ειναι η αγαρμπή κοινωνική μηχανική των απαγορεύσεων και των επιβολών αλλα η επένδυση στην παιδεία, μια παιδεία που θα δίνει εφόδια για την ζωή, ανθρωπιστικές αρχές, σεβασμό στα δικαιώματα του συνανθρώπου του για την αρμονική συμβίωση με τους άλλους, αλλα και γνώσεις για την επαγγελματική του σταδιοδρομία απαλλαγμένη απο συμπλέγματα απέναντι στην επαγγελματική επιτυχία και τον νομιμο πλουτισμό.
Αριστερός ειναι αυτός που δεν παρασύρεται απο επιφανειακές εικόνες που οδηγούν σε πρόχειρα συμπεράσματα συνήθως συναισθηματικα φορτισμένα, συνήθως κατεχώμενα απο πανικό και κινδυνολογία.
φιλελεύθερε αμφιβάλλω αν υπήρξε ποτέ τέτοιος αριστερός που να ήταν ευρέως γνωστός. ξέρεις κάποιον εκτός από τον εαυτό σου? και δεν το λέω ειρωνικά.
Επίσης, κάτι γράφεις για ατομική ιδιοκτησία. είναι συμβατή αυτή η έννοια με τον αριστερό?
Συγνώμη φιλελευθερε… αλλά αριστερός δεν είσαι ούτε στα όνειρα σου…. το αστείο είναι ότι σύμφωνα με τον ορισμό σου…. όλοι όσοι χαρακτηρίστικαν αριστεροί μέχρι τώρα… δεν θα ταίριαζαν στον ορισμό σου… για το ποιός είναι αριστερός…. (για να μην πω όσοι δεν είναι στην φιλελευθερη συμμαχία…) τώρα πραγματικά αυτό δεν το βρίσκεις λίγο προβληματικό για τον συλλογισμό σου?
ποιο πολλά κοινά έχει ο κολημένος αντιφά ή σταλινικός… με αυτούς που ονόμαστικαν αριστεροί από την κοινωνία… από ότι εσύ…
θα επανέλθω με την περιγραφή σε άλλα ποστ
@Λεο
η ατομική ιδιοκτησία ειναι απολυτα συμβατη με καποιόν που ειναι αριστερός. Νομίζω οτι οι λεγόμενοι αριστεροί εχουν κατ’αρχην πρόβλημα με την ατομική ιδιοκτησία στα μεσα παραγωγής όχι στα απλα υλικά αγαθα. Εκτός και αν ορίζουν καποιά αγαθα ώς ‘κοινωνικα’ αγαθά όπότε δεν ισχύει εκεί η ατομική ιδιοκτησία.
Βέβαια
αριστερός ειναι αυτός που εχει προσπερασει προς πολλού τα πεπερασμένα και αφηρημένα θέματα της ατομικής ιδιοκτησίας , υλικων αγαθών ή μεσων παραγωγής, και σκοπεύει στην εξάλειψη της φτώχιας, της αρρώστιας, των πολέμων, οπου και αν βρίσκεται στον κόσμο
@χαμόγελο
εσυ εισαι αριστερός μονο στα ονειρά σου..
Δεν ειναι καθόλου αστείο αυτό, ούτε και προβληματικό, γιατι λέμε τοσο καιρό οτι :
Η μόνη διαφορα μεταξύ εμού και των αριστερών ειναι οτι εγώ είμαι αριστερός
Όχι οτι δεν υπάρχουν και αλλοι αριστεροί στο παγκόσμιο στερέωμα που εχουν όλα αυτά τα χαρακτηριστικά που ανέφερα, λίγο ή πολύ.
Ακόμα και στην Ελλάδα μπορείς να τους βρείς….. αν το ψαξεις παρα πολύ…..Αλλα σιγουρα οσο πλησιάζεις την Οργανωμένη Αριστερα τόσο λιγοστευουν και οι πιθανότητες να βρείς πραγματικό αριστερό.
Μα η αριστερά σαν όρος καπηλευθηκε απο τους κολημένους αντιφα και τους σταλινικούς.Δεν περίμεναν να τους ονομάσει η ‘κοινωνία’. Τι λέμε τόση ώρα;
Αλλα μου κάνει εντύπωση χαμόγελο οτι το πρώτο σχόλιο σου ειναι για το αν εγώ ειμαι αριστερός η όχι. Καμία απαντηση ή σχόλιο για τους ορισμούς που έδωσα;;;
Αριστερός ειναι αυτός που εξετάζει την ουσία των πραγμάτων και απαντά σε θέσεις καί δεν καταφευγει πρώτα σε επιθετικούς χαρακτηρισμούς, απόλυτους, και ενίοτε περιφρονητικούς απέναντι στους συνομιλιτές του.
@φιλελευθερε
λες:
“σκοπεύει στην εξάλειψη της φτώχιας, της αρρώστιας, των πολέμων, οπου και αν βρίσκεται στον κόσμο”
Αυτό το λενε μέχρι και οι παπάδες….
λες:
“Αλλα σιγουρα οσο πλησιάζεις την Οργανωμένη Αριστερα τόσο λιγοστευουν και οι πιθανότητες να βρείς πραγματικό αριστερό.”
Ε ναι κάνε την επανάσταση με το τηλεκοντρόλ σου…
λες:
“Μα η αριστερά σαν όρος καπηλευθηκε απο τους κολημένους αντιφα και τους σταλινικούς.Δεν περίμεναν να τους ονομάσει η ‘κοινωνία’”
και τώρα το καπιλεύοντε και οι φιλελευθεροι… γιατί εντάξυ ας έχουμε έστω λίγη σοβαρότητα… σε οποιοδήποτε πεις έξω στον δρόμο τις απόψεις σου… μια φορά αριστερό δεν θα σε πει… ιδιαίτερα για την ατομική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής την επιχειρηματικότητα κτλ
λες:
“Αλλα μου κάνει εντύπωση χαμόγελο οτι το πρώτο σχόλιο σου ειναι για το αν εγώ ειμαι αριστερός η όχιΚαμία απαντηση ή σχόλιο για τους ορισμούς που έδωσα;;;”
Τι σου κάνει εντύπωση…. επιχειρηματολογία γιατί ο γάιδαρος δεν πετάει δεν έχω όρεξη να κάνω… τουλάχιστον εγώ δεν έχω τόσο ελεύθερο χρόνο….
Χαμόγελο, οι παπαδες λένε και άλλα, αλλα μια και το ανέφερες υπάρχει και το ρευμα της θρησκευτικής αριστεράς (όχι στην Ελλάδα, στο εξωτερικό)
Ε’ ας καπηλευτεί τον όρο και κάποιός αλλος βρε χαμόγελο…. τουλάχιστον οι φιλελευθεροι θα δωσουν και καποιά σοβαρότητα σε έναν όρο, που οι μεχρι σήμερα καπηλευοντες τον έχουν γεμίσει σαχλαμάρα και ανοησία.
Αριστερός είναι αυτός που δεν ετεροπροσδιορίζεται με βάση αυτα που θα πεί ο δρόμος.
(αλλα να μήν εισαι και τόσο σίγουρος για το τι θα σκεφτεί ο κόσμος, αν βρεθεί χρόνος για συζήτηση…)
Αριστερός είναι αυτός που πάντα βρίσκει λίγο χρόνο για προτάσεις θετικές και να εκθέσει τα δικά του οράματα (αν τις έχει βέβαια).
Αριστερός έιναι αυτός που χαμογελά όταν βλέπει οι κριτικοί του να επαναλαμβάνουν τα παραδείγματα και τις εκφράσεις τους, δειγμα και αυτό της στειρότητας που έχουν περιέλθει
Nice use of the picture for this blog!
Φιλελευθερε εισαι παντελως ασχετος με το θεμα της αριστερας..
Πραγματικα βαριεμαι να σου εξηγησω..
Αριστερός είναι αυτός που δεν βαριέται να εκθέσει τις απόψεις του
«Αριστερή» πολυφωνία, παιδική αρρώστια του σοσιαλισμού
Πολύς λόγος γίνεται στις μέρες μας για την «αριστερά», τα «κόμματα της αριστεράς» κ.ο.κ. Το ΚΚΕ απ’ την πλευρά του ρωτάει : «Τι σημαίνει αριστερά;» και κάνει σαφή διάκριση μεταξύ «αριστερού» γενικά και κομμουνιστή! Εδώ μπαίνει ένα πολύ σοβαρό ζήτημα.
Το σημερινό κοινωνικό σύστημα, έχοντας φτάσει σε πλήρες αδιέξοδο, εγκληματεί καθημερινά σε βάρος ολάκερης της ανθρωπότητας. Την ώρα που κατακρεουργούνται καθημερινά χιλιάδες άνθρωποι κάθε ηλικίας, πεθαίνουν από αρρώστιες ή από ασιτία και καταστρέφεται ο πλανήτης, αυτοί που δηλώνουν ότι πασχίζουν για τη σωτηρία της ανθρωπότητας τσακώνονται για το ποιος διαθέτει την καλύτερη συνταγή για το σοσιαλισμό!!
Εύλογα εγείρονται ορισμένα ερωτήματα: Είναι η ανατροπή του επαίσχυντου αυτού κοινωνικού συστήματος υπόθεση του ενός ή του άλλου; Γιατί οι υποστηρικτές της καθεστηκυίας τάξης πραγμάτων δεν είναι διασπασμένοι, παρά τους μεταξύ τους ανταγωνισμούς; Πώς γίνεται και τρέχουν αμέσως ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ να βρουν τρόπους για να ξεπεραστεί η οικονομική κρίση; Πώς γίνεται να ξεχνούμε τα πραξικοπήματα, τις ωμές επεμβάσεις, τις δικτατορίες, τους πολέμους, τις δολοφονίες, τα βασανιστήρια, τις εξορίες κ.λπ. και να έχουμε ως κύριο μέλημα να ψάχνουμε να βρούμε πόσους τελικά ξεπάστρεψε ο Στάλιν, με δίκες, χωρίς δίκες, με στημένες δίκες και πάει λέγοντας; Τι προσφέρουν στην υπόθεση της ανατροπής της σημερινής πραγματικότητας και της οικοδόμησης του σοσιαλισμού οι φοβερές, στην κυριολεξία, αναλύσεις περί «δημοκρατικού» ή «αυταρχικού» σοσιαλισμού, περί σοσιαλισμού «με ανθρώπινο πρόσωπο» και τα τοιαύτα; Τι υπηρεσία προσφέρει και σε ποια «μεγάλη αριστερά» ο Λεωνίδας Κύρκος, όταν στη συνέντευξή του στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία (02/11/2008), με τον πηχυαίο τίτλο: «Η μεγάλη αριστερά δεν γίνεται χωρίς το ΠΑΣΟΚ», λέει : «[...] Εχθρός, κατά τη γνώμη μου, δεν είναι η οικονομία της αγοράς, αλλά η κακοήθης εξέλιξή της, τα μονοπώλια.», «[...] ο πρωθυπουργός μού είναι συμπαθής [...] Είναι άνθρωπος καλών προθέσεων, τις οποίες δεν μπόρεσε να υλοποιήσει γιατί βρέθηκε μέσα στη στρούγκα του κομματικού μηχανισμού, τον οποίο δεν κατάφερε να ελέγξει. Δεν ήταν ελεύθερος να εφαρμόσει την πολιτική του, της κεντροδεξιάς.», «Ο Γιώργος είναι ίσως από τους πιο ευγενικούς πολιτικούς άνδρες, μετριοπαθής [...] Είναι άνθρωπος του διαλόγου, της αναζήτησης, δημοκρατικός [...], «Η Αλέκα είναι ένας ξεπερασμένος δεινόσαυρος [...] την απωθεί βαθιά η ιδέα ότι ο σοσιαλισμός συνδέεται με τη δημοκρατία. Το μοντέλο της είναι το μοντέλο ενός αυταρχικού σοσιαλισμού.»; Με τη φράση αυτή, άλλωστε, εντελώς τυχαία φυσικά, ολοκληρώνεται η συνέντευξη. Αυτό, για όσους γνωρίζουν τι σημαίνει τελευταία εντύπωση και πώς αυτή αποτυπώνεται στον αναγνώστη.
Αλλος συνεπής κομμουνιστής, ο καθηγητής Ευτύχης Μπιτσάκης, έχει δηλώσει, λίγες μέρες πριν, στο ίδιο έντυπο (Κ. Ε. 26/10/2008) ότι: «Εάν ήταν βιώσιμο το καθεστώς της Σοβ. Ενωσης, τότε θα το υπεράσπιζε ο ίδιος ο λαός» και στην τελευταία, πάλι, ερώτηση: «Πώς βλέπετε το μέλλον της αριστεράς;», απαντά: «Δεν βλέπω ελπιδοφόρα προοπτική για το ΚΚΕ και το ΣΥΡΙΖΑ. Παρά τις διαφορετικές στρατηγικές τους πρέπει να συναντηθούν σε ενιαίο μέτωπο απέναντι στον κοινό εχθρό, τον καπιταλισμό. Επίσης, τα κόμματα της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς [...] Αν έχουν τα κότσια, ας συνεργαστούν σ’ ένα κόμμα δημοκρατικό και σοσιαλιστικό. Η Ιστορία έχει αποφανθεί. Ούτε η σταλινική ούτε η λενινιστική αντίληψη συνιστά το μελλοντικό κομμουνιστικό κόμμα. Αν είναι να επιβιώσει η ανθρωπότητα θα επιβιώσει μόνο μέσα σε μια διεθνή κομμουνιστική κοινωνία κι αυτό οι παρατάξεις της αριστεράς δεν το βλέπουν.» Ομως, ο κύριος καθηγητής που το βλέπει, δεν μας λέει πώς και σε πόσες χιλιετηρίδες θα φτάσουμε σ’ αυτή τη διεθνή κομμουνιστική κοινωνία ή πώς αντιλαμβάνεται το μελλοντικό κομμουνιστικό κόμμα!!
Οταν, λοιπόν, τέτοια δυνατά «χαρτιά» της «μεγάλης και ενωμένης αριστεράς» του μέλλοντος (ζήσε Μάη μου, να φας τριφύλλι), προσφέρουν τέτοια επιχειρήματα στον, κατά τα άλλα, «[...] κοινό εχθρό, τον καπιταλισμό.», ο μέσος αναγνώστης της Ελευθεροτυπίας δεν θα πάει να πέσει στην αγκαλιά του ΠΑΣΟΚ ή της ΝΔ, αφού στα αριστερά χάνει η μάνα το παιδί και το παιδί τη μάνα;
Την ίδια μέρα με τον Κύρκο (02/11/2008), ο Γιώργος Ρούσης, έτερος καθηγητής, από τις σελίδες μάλιστα του Κυριακάτικου Ριζοσπάστη αυτός, δηλώνει: «Αυτή η τοποθέτηση της ΚΕ του Κόμματος που δικαιολογεί τα εγκλήματα εκείνης της περιόδου και το μόνο που βρίσκει να πει είναι ότι υπήρξαν και ορισμένες «υπερβολές» στην αντιμετώπιση των «αντεπαναστατικών κέντρων»!!!!!, οδηγεί στο λογικό συμπέρασμα ότι η ΚΕ υποστηρίζει ότι στο σοσιαλισμό του μέλλοντός μας, όπως γίνονταν επί Στάλιν, κατά τα λεγόμενα της σχετικής εισήγησης στο 20ό Συνέδριο του ΚΚΣΕ5 θα καταστέλλονται μέχρι και θα τιμωρούνται με την εσχάτη των ποινών και οι εργαζόμενοι που τυχαίνει να διαφωνούν με την όποια κομματική γραμμή, ή ακόμη και εκείνοι που θα θεωρούνται σαν εν δυνάμει διαφωνούντες, ή και τα ίδια τα κομματικά στελέχη, όπως έγινε με εκείνους τους 98 ανθρώπους, δηλαδή το 70% από τα 139 τακτικά και αναπληρωματικά μέλη της ΚΕ του κόμματος τα οποία είχαν εκλεγεί στο 17ο Συνέδριό του που συνελήφθησαν και εκτελέστηκαν διά τουφεκισμού κατά κύριο λόγο την περίοδο 1937 – 1938!!!!»
Πραγματικά ανατρίχιασα διαβάζοντας αυτές τις γραμμές! Εντελώς αυθόρμητα μου ήρθε στο νου μια ραδιοφωνική εκπομπή που μεταδιδόταν επί χούντας με τίτλο «Στον ιστό της αράχνης»!
Και συνεχίζει:
«Μια τέτοια θέση:
• Εκθέτει το Κόμμα εμφανίζοντάς το σύμφωνο με εγκληματικές ενέργειες ενάντια ακόμη και στους ίδιους τους κομμουνιστές.
• [...]
• Ακυρώνει τη Θέση 36 όπου αναφέρεται ότι στο σοσιαλισμό «θεσμοθετείται και πρακτικά εξασφαλίζεται [...] η απρόσκοπτη άσκηση κριτικής, [...] η απρόσκοπτη καταγγελία υποκειμενικών αυθαιρεσιών, γραφειοκρατικής στάσης στελεχών…»
• Αμαυρώνει το κομμουνιστικό όραμα και το καθιστά αποκρουστικό, εμφανίζοντας τη σοσιαλιστική δημοκρατία σαν ένα καθεστώς ανελευθερίας.
• Δυσκολεύει την προβολή των όποιων θετικών στοιχείων της πρώτης προσπάθειας περάσματος στον κομμουνισμό, [...].
• Δίνει όπλα στους αντικομμουνιστές και καθιστά το Κόμμα εύκολη λεία για αυτούς.
• Ενισχύει αντικειμενικά καθιστώντας τες πιο ελκτικές για τις λαϊκές μάζες και ιδιαίτερα για τους νέους τις δυνάμεις του ρεφορμισμού και των αριστεριστών στις οποίες εγκαταλείπουμε το προνόμιο της κριτικής του «υπαρκτού» στα πλαίσια της Αριστεράς.
• [...]
Αν εξαιρέσει κανείς τις ελάχιστες περικοπές ([...]) που έπρεπε να γίνουν, προσωπικά δεν έχω να προσθέσω κάτι στην αυτοκριτική που κάνει, έστω και ασυνείδητα!!!
Τώρα, αν «[...] κατά τα λεγόμενα της σχετικής εισήγησης στο 20ό Συνέδριο του ΚΚΣΕ5 [...], γίνανε όντως σημεία και τέρατα, νομίζω πως αυτά θα ’πρεπε να αποτελέσουν αντικείμενο κριτικής και αυτοκριτικής ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΚΟΜΜΑ, απ’ την κορυφή έως τα νύχια, και ΟΧΙ να «Εκθέτουμε [...] Ακυρώνουμε [...] Αμαυρώνουμε [...] Δυσκολεύουμε [...] Δίνουμε όπλα [...]» κ.λπ. κ.λπ. ΟΧΙ να γινόμαστε ολοσέλιδο άρθρο στο «Ελεύθερο βήμα» της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας (23/11/2008) με πηχυαίο τίτλο: «Θέσεις του ΚΚΕ και σοσιαλισμός»!!! Προσέξτε, όχι Θέσεις του ΚΚΕ για το σοσιαλισμό, αλλά Θέσεις του ΚΚΕ και σοσιαλισμός!!! Δηλαδή, άλλο πράγμα οι Θέσεις του ΚΚΕ και άλλο ο σοσιαλισμός!!! Καμία σχέση το ένα με το άλλο!!!
Επιπλέον, κάτω από τον τίτλο και τη φωτογραφία του κυρίου καθηγητή, με μεγάλα και έντονα γράμματα: «Πιο επίκαιρος από ποτέ είναι ο σοσιαλισμός, όμως δεν μπορεί να έχει καμιά σχέση με τις εγκληματικές παραβιάσεις της σταλινικής περιόδου», κομμάτι με το οποίο, κατά τραγική σύμπτωση και πάλι, τελειώνει το άρθρο!!!
Αλλά, ας επιστρέψουμε στους προηγούμενους κυρίους. Κύριε Κύρκο, όταν υποστηρίζετε ότι το ΚΚΕ «[...] ήταν το πιο καθυστερημένο κομμάτι του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος [...]», γιατί δεν αναρωτιέστε πώς αυτό το … κομμάτι, σε πείσμα των καιρών, έχει σήμερα 90 χρόνια ιστορίας; Γιατί παρά τις διώξεις που υπέστη, παρά τα λάθη που έκανε κ.λπ. κ.λπ. εξακολουθεί όχι μόνο να υπάρχει, αλλά και να στηρίζεται από ένα μεγάλο κομμάτι του λαού, σε συνθήκες που κατ’ επίφαση και μόνο είναι δημοκρατικές; Ή μήπως ισχυρίζεστε ότι, ακόμη και σήμερα, στην πολυκατοικία όπου μένει, στο χώρο όπου εργάζεται, και όπου αλλού, μπορεί κάποιος να δηλώσει ελεύθερα και χωρίς να γίνει στόχος ότι είναι κομμουνιστής ή, εν πάση περιπτώσει, ότι ψηφίζει ΚΚΕ;!! Κι όμως, το Κόμμα αυτό έχει 90 χρόνια ζωής και προσφοράς κύριε Κύρκο, ή μήπως όχι;
Κύριε Μπιτσάκη, γιατί δεν υπερασπίστηκε ο λαός της Χιλής τον πρόεδρο Αλιέντε που ο ίδιος είχε εκλέξει, όταν η ξένη επέμβαση επέβαλλε τη δικτατορία Πινοσέτ; Οι θυσίες που έκανε ο σοβιετικός λαός, υπερασπιζόμενος συνειδητά όχι μόνο την πατρίδα του, αλλά πάνω απ’ όλα την πρώτη σοσιαλιστική κοινωνία, δεν σας λέει τίποτα; Ή μήπως θα συνταχθείτε κι εσείς με όσους υποστηρίζουν ότι οι σοβιετικοί στρατιώτες και πολίτες πολέμησαν ανυποχώρητα, γιατί υπήρχαν άλλοι τόσοι από πίσω που τους εκτελούσαν επιτόπου, αν τολμούσαν να υποχωρήσουν, ή ότι υπήρξαν τόσα εκατομμύρια θύματα γιατί ο Στάλιν και οι επιτελείς του δεν λογάριαζαν τις ανθρώπινες θυσίες, προκειμένου να μη χάσουν την εξουσία και τα προνόμιά τους; Απ’ την άλλη, όταν κάνετε τέτοιες δηλώσεις, δεν αντιλαμβάνεστε ότι, με τα τόσα οικονομικά κ.ά. σκάνδαλα που έχουν ξεσπάσει το τελευταίο διάστημα στον τόπο μας, με την τόση διαφθορά που έχει «εισχωρήσει» στο σπίτι του καθενός από μας, χάρη στην εκμετάλλευσή της από τα ιδιωτικά κυρίως ΜΜΕ για τους γνωστούς περί ακροαματικότητας λόγους, είναι σαν να απορείτε που δεν έχει ξεσηκωθεί ο κόσμος να τους πάρει όλους με τις πέτρες!! Γίνονται αυτά τα πράγματα, κύριε καθηγητά; Τέλος, δεν έχετε ακούσει το σοφό λαό να λέει ότι το ψάρι βρωμάει απ’ το κεφάλι;
Εσείς πάλι, κύριε Ρούση, εκτιμάτε ότι η Σοβιετική Ενωση δεν πρόσφερε τίποτα στην ανθρωπότητα, ώστε να αξίζει να υπερασπίζεται κανείς τον «υπαρκτό»; Ή, μήπως, είναι καλύτερα τα πράγματα τώρα με τον «ανύπαρκτο»;! Δεν βλέπετε, λοιπόν, πού οδήγησε η προσπάθεια κάθαρσης, απαλλαγής από την προσωπολατρία, διαφάνειας (γκλάσνοστ) και ανασυγκρότησης (περεστρόικα) που ξεκίνησε από το 20ό Συνέδριο του ΚΚΣΕ; Ή, μήπως, αυτό που υπάρχει σήμερα στις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ενωσης είναι εξυγιασμένος σοσιαλισμός;
Δεν αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, κύριοι, ότι η μακροημέρευση του ΚΚΕ δεν μπορεί παρά να οφείλεται σε αντικειμενικούς παράγοντες που πηγάζουν από τη νομοτέλεια του ιστορικού υλισμού; Οτι σοσιαλισμός δεν μπορεί να γίνει χωρίς ισχυρό Κόμμα που να καθοδηγεί τις λαϊκές μάζες έως ότου αυτές κατακτήσουν την αυτονομία τους; Οτι το Κόμμα αυτό δεν μπορεί παρά να είναι και να λέγεται Κομμουνιστικό;!
Και καλείστε, κύριοι, να απαντήσετε στα εξής ερωτήματα : Ποιο άλλο κόμμα μπορεί σήμερα να παίξει αυτόν τον ιστορικό ρόλο, πλην του ΚΚΕ; Τι θα κερδίσει η υπόθεση του σοσιαλισμού, αν ο καθένας που διαφωνεί σε κάτι, συγκροτεί ένα καινούργιο κόμμα ή προβάλλει δημόσια θέσεις που αμαυρώνουν την εικόνα του ΚΚΕ; Πώς θα ενδιαφερθούν να μελετήσουν τη μαρξιστική – λενινιστική βιβλιογραφία και να στηρίξουν την υπόθεση του σοσιαλισμού οι νέοι άνθρωποι, όταν βλέπουν τους παλιούς αγωνιστές να ξεσκίζουν ο ένας τις σάρκες του άλλου;
Θα ήθελα να κλείσω υπογραμμίζοντας πως, όποιες κι αν είναι οι αδυναμίες του, το ΚΚΕ δεν παύει να είναι το πρωτοπόρο κομμάτι της εργατικής τάξης και των συμμάχων της, που σηκώνουν στους ώμους τους το ιστορικό χρέος της ανατροπής του απάνθρωπου κεφαλαιοκρατικού κοινωνικού συστήματος και της οικοδόμησης της σοσιαλιστικής – κομμουνιστικής κοινωνίας, προς όφελος όλων ανεξαιρέτως των κοινωνικών στρωμάτων. Οποιος αντιλαμβάνεται τις ολέθριες συνέπειες του σημερινού κοινωνικού συστήματος και έχει αγγίξει έστω και αμυδρά την ουσία του σοσιαλισμού, οφείλει να το στηρίξει, με όποιο τρόπο ο ίδιος επιλέξει. Αλλά, να το στηρίξει!!!
Εδώ ασχολούμαστε με το άρθρο του σ. Π. Παπακωνσταντίνου «Οκτωβριανή επανάσταση και σύγχρονη αριστερά», ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΒΗΜΑ, 1/11/2010
Πραγματικά ο Λένιν είχε γράψει:
«Για έναν πραγματικό επαναστάτη, ο πιο μεγάλος, ίσως μάλιστα ο μοναδικός κίνδυνος είναι να υπερβάλει την επαναστατικότητα, να ξεχνά τα όρια και τους όρους για μια κατάλληλη και επιτυχημένη εφαρμογή των επαναστατικών μεθόδων. Πραγματικοί επαναστάτες τις περισσότερες φορές έσπασαν τα μούτρα τους σ’ αυτό το σημείο, όταν άρχισαν να γράφουν την επανάσταση με κεφαλαίο έψιλον, να εξαίρουν την επανάσταση σαν κάτι σχεδόν θεϊκό, να χάνουν τα μυαλά τους, την ικανότητα να σκέφτονται, να ζυγιάζουν, να ελέγχουν με τον πιο ψύχραιμο και νηφάλιο τρόπο σε ποια στιγμή, σε ποιες συνθήκες, σε ποιον τομέα δράσης πρέπει να ξέρουν να ενεργούν επαναστατικά και σε ποια στιγμή, σε ποιες συνθήκες, σε ποιον τομέα δράσης πρέπει να περνούν στη μεταρρυθμιστική δράση» («Η σημασία του χρυσού τώρα και μετά την πλήρη νίκη του σοσιαλισμού», 5/11/1921 Πράβδα, Lenin’s Collected Works, 2nd English Edition, Progress Publishers, Moscow, 1965, Volume 33, pages 109-116).
Ο Λένιν έγραψε αυτές τις σκέψεις με αφορμή την εισαγωγή της ΝΕΠ και την ειρήνη στο Μπρεστ, που δεν την χαρακτήρισε απλώς μεταρρύθμιση (ρεφορμισμό) αλλά υποχώρηση. Ο σκοπός του Λένιν ήταν να χαρακτηρίσει τη συγκεκριμένη τακτική, να τη συνδέσει με τους στρατηγικούς και προγραμματικούς στόχους της επανάστασης. Όπως έγραφε στο ίδιο άρθρο:
«Δεν θα παραδοθούμε στον ‘συναισθηματικό σοσιαλισμό’ ή την παλιό Ρώσικη, ημι-αριστοκρατική, ημι-μουζίκικη και πατριαρχική διάθεση, με την υπέρτατη περιφρόνησή τους για το εμπόριο. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε, και, εφόσον είναι αναγκαίο, πρέπει να μάθουμε να χρησιμοποιήσουμε, όλες τις μεταβατικές οικονομικές μορφές για τους σκοπούς της ενίσχυσης των δεσμών μεταξύ της αγροτιάς και το προλεταριάτου, για τους σκοπούς της άμεσης αναζωογόνησης της οικονομίας της ερειπωμένης και βασανισμένης χώρας μας, τη βελτίωση της βιομηχανίας, καθώς και τη διευκόλυνση τέτοιων μελλοντικών, εκτενέστερων και πιο βαθειών μέτρων όπως ο εξηλεκτρισμός».
Επομένως, ο Λένιν εδώ προτείνει να χρησιμοποιήσουμε όλες τις «μεταβατικές οικονομικές μορφές για τους σκοπούς της ενίσχυσης των δεσμών μεταξύ της αγροτιάς και το προλεταριάτου» στην οικοδόμηση του εργατικού κράτους, που γίνεται κάτω από συνθήκες οικονομικής καθυστέρησης, ιμπεριαλιστικής περικύκλωσης και καθυστέρησης της ευρωπαϊκής επανάστασης. Ασφαλώς ο Λένιν επίσης τονίζει «χωρίς μια αλλαγή στις αντιλήψεις της πλειοψηφίας της εργατικής τάξης η επανάσταση είναι αδύνατη και η αλλαγή αυτή δημιουργείται από την πολιτική πείρα των μαζών και σε καμιά περίπτωση μόνο με την προπαγάνδα» (στο έργο του «Αριστερισμός, παιδική αρρώστια του κομμουνισμού»). Αυτή τη θέση την δεχόμαστε όλοι. Προφανώς ο σ. Πέτρος Παπακωνσταντίνου θέλει ν’ αποφύγει να κατρακυλήσει η Αριστερά σε μια αριστερίστικη κατεύθυνση μετά τη δεξιόστροφη κατεύθυνση που σηματοδοτεί «το αμαρτωλό παρελθόν του ιστορικού συμβιβασμού και της ΕΑΔΕ, του αθροίσματος των δημοκρατικών δυνάμεων και του Τζανετακισμού». Είναι επίσης φανερό ότι στην εποχή μας, η επανάσταση δεν μπορεί να πάρει «καθαρές» μορφές, όπως άλλωστε δεν πήρε ποτέ. Αν η Οχτωβριανή επανάσταση παγίωσε ορισμένες αντιλήψεις στη θέση αυτών των «καθαρών μορφών», αυτό οφείλεται στις ανεπαρκείς αναλύσεις της Αριστεράς, στην αποσύνδεση της θεωρίας από την πράξη, τη συστηματική άγνοια της πραγματικότητας. Ποιες «καθαρές» μορφές μπορούσε να πάρει η Οχτωβριανή επανάσταση σε μια χώρα της οποίας η πλειοψηφία ήταν το αγροτικό προλεταριάτο; Ποιες «καθαρές» μορφές μπορεί να πάρει σήμερα όταν το προλεταριάτο δεν είναι η πλειοψηφία των εργαζομένων αλλά αντίθετα την πλειοψηφία αποτελούν αγρότες, μικρονυκοκυραίοι και νοικοκυραίοι κλπ;
Ασφαλώς, είμαστε σε μια περίοδο που δεν χαρακτηρίζεται από την επαναστατική άνοδο. Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση μόλις που έχει αρχίσει να συνενώνει ευρύτερες δυνάμεις ενάντια στις κυβερνήσεις που παίρνουν αντι-λαϊκά μέτρα όπως στη Γαλλία και στην Ελλάδα. Στο πρώτο εξάμηνο του 2010 είχαμε την ευκαιρία να δούμε ένα μεγαλειώδες κίνημα ενάντια στα πρώτα τέτοια μέτρα. Το κίνημα αυτό έχασε τη δυναμική και τον βηματισμό του, κι’ εδώ έγινε φανερή παρά ποτέ η έλλειψη της ηγεσίας και της πρωτοπορίας αυτού του κινήματος. Όπως έγραφε ο Λένιν:
«Ο αναρχισμός ήταν συχνά ένα είδος τιμωρίας για τα οπορτουνιστικά αμαρτήματα του εργατικού κινήματος. Και τα δυο αυτά εκτρώματα αλληλοσυμπληρώνονταν. Και αν στη Ρωσία, παρόλη την πιο μικροαστική σύνθεση του πληθυσμού της σε σύγκριση με τις ευρωπαϊκές χώρες, ο αναρχισμός είχε σχετικά ασήμαντη επιρροή στην περίοδο των δυο επαναστάσεων (1905 και 1917) και στον καιρό της προετοιμασίας τους, αυτό πρέπει αναμφισβήτητα να το θεωρήσουμε ενμέρει σαν υπηρεσία του μπολσεβικισμού, που διεξήγαγε πάντα τον πιο αμείλικτο και αδιάλλακτο αγώνα ενάντια στον οπορτουνισμό. Λέω: «ενμέρει», γιατί ακόμη πιο σπουδαίο ρόλο για το αδυνάτισμα του αναρχισμού στη Ρωσία έπαιξε το γεγονός ότι στο παρελθόν (1870-1880) ο αναρχισμός είχε τη δυνατότητα να αναπτυχθεί εξαιρετικά πλούσια και να φανερώσει οριστικά ότι είναι λαθεμένος και ακατάλληλος σαν καθοδηγητική θεωρία για την επαναστατική τάξη. Ο μπολσεβικισμός με την εμφάνισή του το 1903 ανέλαβε να συνεχίσει την παράδοση της αμείλικτης πάλης ενάντια στη μικροαστική, μισοαναρχική (ή ικανή να ερωτοτροπεί με τον αναρχισμό) επαναστατικότητα, παράδοση που υπήρχε πάντα μέσα στην επαναστατική σοσιαλδημοκρατία και που σε μας ενισχύθηκε εξαιρετικά το 1900-1903, τότε που έμπαιναν τα θεμέλια ενός μαζικού κόμματος του επαναστατικού προλεταριάτου στη Ρωσία. Ο μπολσεβικισμός ανέλαβε και συνέχισε την πάλη ενάντια στο Κόμμα που έκφραζε περισσότερο απ’ όλα τα άλλα κόμματα τις τάσεις της μικροαστικής επαναστατικότητας, δηλαδή ενάντια στο Κόμμα των «σοσιαλιστών-επαναστατών»» (Λένιν, «Αριστερισμός …»).
Σήμερα, το πρόβλημα δεν είναι ο αναρχισμός αλλά η ρεφορμιστική πλευρά της μικροαστικής επαναστατικότητας που είναι το πραγματικό πρόβλημα για τη συγκρότηση της επαναστατικής Αριστεράς. Αυτή η μορφή της πολιτικής έκφρασης αντανακλά την ταξική φύση της ελληνικής κοινωνίας. Τα μικροαστικά στρώματα είναι ταλαντευόμενα και μεσοβέζικα. Ειδικά στην ελληνική κοινωνία είναι συντηρητικά. Σ’ αυτό συνέτεινε τόσο η κόπωσή τους σε μακρούς αγώνες (1941-1949, 1965, χούντα, μεταπολίτευση) όσο και η επίδραση του «παπανδρεϊκού σοσιαλισμού» που υπάρχει ακόμα, αλλά δεν μπορεί να επηρεάσει τη νεολαία που αναπτύσσει μια δική της επαναστατικότητα, η οποία ωστόσο απορροφάται από την άλλη πτέρυγα του μικροαστικού ρεφορμισμού, τον αναρχισμό και την αυτονομία. Όπως ο μικροαστός αριστεριστής σταματά μπροστά στις διακυμάνσεις του κινήματος, ο αναρχικός σταματά μπροστά στο ζήτημα της «οργάνωσης» μετά την πρώτη επιτυχία.
Όπως γράφει ο Λένιν:
«Ο καπιταλισμός δεν θα ήταν καπιταλισμός, αν το «καθαρό» προλεταριάτο δεν ήταν περιτριγυρισμένο από ένα σωρό εξαιρετικά πολύμορφους μεταβατικούς τύπους από τον προλετάριο ως τον μισοπρολετάριο (εκείνον που κατά το μισό βγάζει το ψωμί του, πουλώντας την εργατική του δύναμη), από τον μισοπρολετάριο ως τον μικροαγρότη (και τον μικροβιοτέχνη, τον χειροτέχνη, τον μικρονοικοκύρη γενικά), από τον μικρό ως τον μεσαίο αγρότη κτλ.• αν μέσα στο ίδιο το προλεταριάτο δεν υπήρχαν διαιρέσεις σε περισσότερο και λιγότερο αναπτυγμένα στρώματα, διαιρέσεις τοπικές, επαγγελματικές, κάποτε θρησκευτικές κτλ. Και από όλα αυτά απορρέει εντελώς νομοτελειακά η ανάγκη, η απόλυτη ανάγκη για την πρωτοπορία του προλεταριάτου, για το συνειδητό του κομμάτι, για το κομμουνιστικό του κόμμα, να καταφεύγει σε ελιγμούς, σε συμφωνίες, σε συμβιβασμούς με τις διάφορες ομάδες των προλετάριων, με τα διάφορα κόμματα των εργατών και των μικρονοικοκυρέων. Όλο το πρόβλημα είναι να ξέρεις να εφαρμόζεις αυτή την τακτική έτσι που να ανεβάζεις και όχι να χαμηλώνεις το γενικό επίπεδο της προλεταριακής συνειδητότητας, της επαναστατικότητας και της ικανότητας για τον αγώνα και τη νίκη» (Λένιν, «Αριστερισμός …»).
Εδώ ο Λένιν δεν μας λέει μόνο ότι η καθαρή μορφή προλεταριάτο – αστική τάξη δεν υπάρχει στην πράξη, αλλά ότι επίσης το επαναστατικό κόμμα, ο οργανωτής δηλαδή των μαζών, πρέπει να ξέρει «να καταφεύγει σε ελιγμούς, σε συμφωνίες, σε συμβιβασμούς με τις διάφορες ομάδες των προλετάριων, με τα διάφορα κόμματα των εργατών και των μικρονοικοκυρέων». Ο κύριος ρόλος του επαναστατικού κόμματος είναι ο οργανωτικός ρόλος, και το ανέβασμα της γενικής συνειδητότητας της τάξης. Η επιμονή σε μια καθαρότητα, οργανωτική και πολιτική, μπορεί να είναι επιθυμητή όταν το κόμμα είναι μαζικό, αλλά όταν βρίσκεται στα πρώτα στάδια της ανάπτυξής του όπως σήμερα, πρέπει να προσεγγίσει άμεσα τις μάζες, να καταφύγει σε συμφωνίες και συμβιβασμούς, αν μπορεί να εκμεταλλευτεί αυτή την ταχτική προς όφελος του προλεταριάτου και της πρωτοπορίας του. Είναι παράδοξο για τους μαρξιστές εκείνους που αποδέχονται τις τάξεις και την ταξική πάλη να μην βλέπουν την αντανάκλασή της στην πολιτική. Η ταξική πάλη διεξάγεται και μέσα στα κόμματα της Αριστεράς, αντανακλάται σ’ αυτά και την πολιτική τους ή τις παλινωδίες τους. Επομένως αν μπορεί να προκύψει κάτι από τις συμμαχίες, τις συμφωνίες, τους συμβιβασμούς, το επαναστατικό κόμμα ή οι δυνάμεις που κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση, πρέπει να κάνουν τέτοιους τακτικούς ελιγμούς και να τους εκμεταλλευθούν στον μέγιστο βαθμό.
Στο ερώτημα αν μπορούσε ή αν μπορεί να υπάρξει συμβιβασμός με το ΚΚΕ ή τον ΣΥΡΙΖΑ, πιστεύουμε ότι η απάντηση είναι σχετική. Το ΚΚΕ είναι ένας μονολιθικός σχηματισμός που έχει επιστρέψει στις χειρότερες μέρες της δεκαετίας του ’30 και στον σταλινισμό, ουσιαστικά και τυπικά. Είναι ένα γραφειοκρατικό κόμμα που δεν θα διστάσει να εξυπηρετήσει την αστική τάξη, αν θεωρήσει πως θα έχει πολιτικά οφέλη όπως με την Τζανετακειάδα. Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι τυπικά πιο «ανοιχτός» και βλέπουμε σήμερα τη δράση δυνάμεων όπως η ΚΟΕ και η ΔΕΑ στα πλαίσιά του. Μπορούμε να πούμε ότι ο απολογισμός της δράσης τους είναι θετικός; Για το κίνημα μέχρι στιγμής δεν έχει προκύψει κάτι θετικό από τον «εισοδισμό» αυτόν. Όσο οξύνεται η κρίση, αυτό μπορεί ν’ αποδειχθεί θετικό, δεν μπορούμε να το αποκλείσουμε, αλλά δεν έχουμε και την πολυτέλεια να τραβάμε έναν αυτόνομο, «καθαρό» δρόμο όπως πχ η ΑΝΤΑΡΣΥΑ.
Όπως γράφει ο Λένιν:
«Ο βασικός νόμος της επανάστασης, που τον επιβεβαίωσαν όλες οι επαναστάσεις και ειδικά οι τρεις ρωσικές επαναστάσεις του 20ού αιώνα, συνίσταται στο έξης: για την επανάσταση δεν είναι αρκετό να κατανοήσουν οι εκμεταλλευόμενες και καταπιεζόμενες μάζες πως είναι αδύνατο να ζουν με τον παλιό τρόπο και να απαιτούν αλλαγή• για την επανάσταση είναι απαραίτητο οι εκμεταλλευτές να μη μπορούν να ζουν και να κυβερνούν με τον παλιό τρόπο. Μόνο όταν “Οι κάτω” δεν θέλουν το παλιό και «οι πάνω» δεν μπορούν να ζουν και να κυβερνούν με τον παλιό τρόπο, μονό τότε μπορεί να νικήσει η επανάσταση. Η αλήθεια αυτή εκφράζεται διαφορετικά με τα λόγια: η επανάσταση είναι αδύνατη χωρίς μια πανεθνική κρίση (που να θίγει και τους εκμεταλλευόμενους και τους εκμεταλλευτές). Επομένως για την επανάσταση πρέπει, πρώτο, να πετύχουμε ώστε η πλειοψηφία των εργατών (ή πάντως η πλειοψηφία των συνειδητών, των σκεπτόμενων και των πολιτικά δραστήριων εργατών) να καταλάβει πέρα για πέρα την ανάγκη της επανάστασης και να είναι έτοιμη να βαδίσει στο θάνατο γι’ αυτή• δεύτερο, πρέπει οι άρχουσες τάξεις να περνούν κυβερνητική κρίση που τραβά στην πολιτική ακόμη και τις πιο καθυστερημένες μάζες (το γνώρισμα κάθε πραγματικής επανάστασης είναι ότι γρήγορα δεκαπλασιάζεται ή ακόμη και έκατονταπλασιάζεται ο αριθμός των ικανών για πολιτικό αγώνα εκπροσώπων της εργαζόμενης και καταπιεζόμενης μάζας που ως τότε ήταν απαθής), εξασθενεί την κυβέρνηση και κάνει δυνατή για τους επαναστάτες τη γρήγορη ανατροπή της» (Λένιν, «Αριστερισμός …»).
Οι συνθήκες για μια δυνάμει κρίση στο πολιτικό σκηνικό υπάρχουν, όπως τις περιγράφει ο Λένιν. Επομένως, πρέπει να προετοιμαζόμαστε για να δουλέψουμε με βάση ένα ριζοσπαστικό πρόγραμμα, όχι να οχυρωθούμε πίσω από τον ρεφορμισμό. Ασφαλώς παρά τις ευνοϊκές συνθήκες που έχει δημιουργήσει η κρίση, την αντικειμενική αδυναμία να κυβερνήσει η αστική τάξη και να περάσουν ακόμη σκληρότερα Μνημονιακά μέτρα, το γεγονός ότι οι εργαζόμενοι δεν θέλουν αυτά τα μέτρα, βρισκόμαστε ακόμα σε μια φάση πολιτικοποίησης μάλλον ασυνείδητης και γενικής, χωρίς συγκεκριμένο αγωνιστικό περιεχόμενο, χωρίς πολιτική έκφραση. Αν όπως πιστεύουμε οι εργαζόμενοι στις δημοτικές εκλογές εκφράσουν την αντίθεσή τους στις δυνάμεις του Μνημονίου τότε θα έχει γίνει ένα ιδιαίτερα σημαντικό πρώτο βήμα προς την αρχική μορφοποίηση αυτών των ασυνείδητων και εμβρυακών πολιτικών αντιθέσεων των εργαζομένων με τις κυρίαρχες τάξεις και το υπάρχον πολιτικό σκηνικό. Θα έχουμε επομένως το άνοιγμα μιας περιόδου αγώνων και ταξικής συνειδητοποίησης αν αρχίσει ν’ αναπτύσσεται η επαναστατική Αριστερά, με συμμαχίες, συμφωνίες, συμβιβασμούς πάνω σε μια ενιαιομετωπική βάση με στόχο τη ριζοσπαστικοποίηση της πολιτικής κατεύθυνσης που θα έχει προκύψει από τις δημοτικές εκλογές. Αυτές οι εκλογές είναι πραγματικά το βαρόμετρο της ταξικής συνείδησης των μαζών, όπως έλεγε ο Ένγκελς.
Αυτό που δεν καταλαβαίνει η επαναστατική Αριστερά είναι ότι το πρόγραμμά της και η ύπαρξή της ακόμα, πρέπει να γίνουν γνωστά στους εργαζόμενους και η αλήθεια είναι πως δεν είναι καθόλου γνωστά. Η προεκλογική περίοδος ήταν ιδανική ώστε να προπαγανδισθούν οι θέσεις της στους τόπους δουλειάς και τις γειτονιές. Αυτό έγινε σε πολύ μικρό βαθμό ή και καθόλου. Αλλά μ’ αυτόν τον τρόπο η επαναστατική Αριστερά έχασε την ευκαιρία να επανέλθει μετά τις εκλογές και αν (όπως πιστεύουμε) το αποτέλεσμα είναι ριζοσπαστικό, τότε θα μπορούσε να παρέμβει αποφασιστικά στη διαμόρφωση και την οργάνωση των μαζών. Εφόσον δεν έγινε δουλειά στο τοπικό επίπεδο η μετεκλογική παρέμβαση θα είναι δυσκολότερη.
Αν πραγματικά το ΠΑΣΟΚ πάει σ’ εθνικές εκλογές με βάση το αρνητικό μήνυμα των δημοτικών εκλογών, θα είναι σαν να πηγαίνει στην αυτοκτονία. Αν πραγματικά πάει, αυτή θα είναι μια μοναδική ευκαιρία να δώσει μορφή στη ριζοσπαστικοποίηση των μαζών. Αν πάλι δεν πάει σ’ εθνικές εκλογές, η «λαϊκή οργή» και πάλι πρέπει να πάρει συγκεκριμένη, σαφή μορφή κι’ αυτό απαιτεί δουλειά σε τοπικό επίπεδο και τους χώρους δουλειάς, που η επαναστατική Αριστερά δεν φαίνεται διατεθειμένη να κάνει. Για παράδειγμα, μας φαίνεται πως η συμμετοχή της ΚΟΕ και της ΔΕΑ στον ΣΥΡΙΖΑ έχει τον στόχο να χρησιμοποιήσει τον ΣΥΡΙΖΑ σαν «τραίνο» που τις πάει μακριά και θα υποκαταστήσει τη δουλειά σε τοπικό επίπεδο. Αλλά αυτό δεν μπορεί να γίνει. Απ’ την άλλη μεριά, η δουλειά της ΑΝΤΑΡΣΥΑ φαίνεται επίσης να έχει βαλτώσει. Εδώ υπάρχουν προβλήματα που πρέπει να λυθούν απ’ τις οργανώσεις αν θέλουν ν’ αποκτήσουν το προβάδισμα και να κερδίσουν την πολιτική ηγεμονία σε ορισμένους κρίσιμους χώρους του κινήματος.
Ο σ. Παπακωνσταντίνου δείχνει μια υπέρμετρη έμφαση στο ν’ αποφύγει κανείς αριστερίστικα λάθη, να μιλά για επανάσταση όταν οι συνθήκες δεν είναι ώριμες. Αν τον διαβάζουμε σωστά, τέτοιο είναι το πνεύμα του άρθρου του. Δεν διαφωνεί κανείς ότι πρέπει ν’ αποφύγουμε αριστερίστικα λάθη. Αλλά πρέπει ν’ αποφύγουμε και τα δεξιά λάθη. Αν για παράδειγμα οι «δυνάμεις του Μνημονίου» υποστούν πανωλεθρία, όπως ελπίζουμε και πιστεύουμε, τότε ανοίγει ένας εντελώς νέος δρόμος. Οι εργαζόμενες μάζες θα μας έχουν δείξει ότι είναι έτοιμες ν’ ακούσουν ένα πρόγραμμα εξόδου από την κρίση κι’ ένα μεταβατικό πρόγραμμα αγώνων και διεκδικήσεων με σκοπό την ανατροπή του παλιού πολιτικού σκηνικού. Πάνω σ’ αυτό δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία.
Έχει η επαναστατική Αριστερά ένα τέτοιο μεταβατικό πρόγραμμα; Σαν σύνθεση, θεωρούμε ότι το έχει κατά προσέγγιση. Αλλά είναι ένα πράγμα να έχεις ένα πρόγραμμα, και είναι ένα διαφορετικό πρόγραμμα να ξέρεις να το προσαρμόσεις στο επίπεδο των μαζών, μ’ έναν τρόπο που ανοίγει τις προοπτικές αντί να τις κλείνει. Και είναι επίσης ένα τρίτο, διαφορετικό πράγμα πως αυτό το πρόγραμμα περνά στις μάζες, πως γίνεται η ζύμωση πάνω στις αρχές του, και πως το εξηγούμε στις μάζες.
Οπωσδήποτε, ορισμένες οργανώσεις της επαναστατικής Αριστεράς είναι γραφειοκρατικοποιημένες (όσο και το ΚΚΕ), και ακόμα αποστεωμένες και αρτιοσκληρωτικές. Αλλά στη διαλεκτική του κινήματος πολλά πράγματα μπορούν ν’ αλλάξουν. Τον Δεκέμβρη πχ ορισμένες κινήθηκαν άκριτα προς τις αναρχο-αυτόνομες αντιλήψεις της νεολαίας, άλλες κράτησαν μια ισορροπημένη στάση, ωστόσο μόνο σήμερα μπορούμε να κατανοήσουμε ότι η Δεκεμβριανή εξέγερση είχε κι’ αυτή τα μικροαστικά της χαρακτηριστικά. Το Είναι καθορίζει τη συνείδηση, γι’ άλλη μια φορά. Τώρα βρισκόμαστε μπροστά στις δημοτικές εκλογές, τη σημασία των οποίων όπως την περιγράψαμε, η επαναστατική Αριστερά δεν την έχει κατανοήσει όπως πρέπει. Κατά συνέπεια θα έχει προβλήματα προσαρμογής στη μετεκλογική περίοδο, αλλά αν η ψήφος είναι συντριπτικά αντιμνημονιακή, θα υπάρχει διέξοδος από τα προβλήματα αυτά στην επαφή με τις μάζες, για την οποία έγραψε και ο σ. Παπακωνσταντίνου. Αλλά η επαφή με τις μάζες δεν γίνεται μόνο στις συγκεντρώσεις της ΓΣΕΕ, της ΑΔΕΔΥ και του ΠΑΜΕ. Για να είμαστε ξεκάθαροι μια τέτοια επαφή είναι παροδική και στιγμιαία. Η επαφή με τις μάζες γίνεται στους χώρους δουλειάς και τις συνοικίες ώστε να αποκτήσει στέρεες βάσεις και με τον τρόπο αυτό να γίνει γνωστό το πρόγραμμα της επαναστατικής Αριστεράς.
Σε σχέση με τον αριστερισμό των άγγλων κομμουνιστών, ο Λένιν έγραφε:
«Για τους άγγλους κομμουνιστές πολλές φορές είναι σήμερα δύσκολο ακόμη και να πλησιάσουν τις μάζες, ακόμη και να τις κάνουν να τους ακούσουν. Αν παρουσιαστώ σαν κομμουνιστής και δηλώσω πως καλώ να ψηφίσουν τον Χέντερσον ενάντια στον Λόιντ Τζορτζ, ασφαλώς θα με ακούσουν. Και θα μπορέσω να εξηγήσω, σε κατανοητή γλώσσα, όχι μόνο γιατί τα Σοβιέτ είναι καλύτερα από το κοινοβούλιο και η δικτατορία του προλεταριάτου καλύτερη από τη δικτατορία του Τσόρτσιλ (που σκεπάζεται με την ταμπέλα της αστικής «δημοκρατίας»), αλλά και ότι θα ήθελα να στηρίξω τον Χέντερσον με την ψήφο μου, ακριβώς όπως το σκοινί στηρίζει τον κρεμασμένο• ότι όσο οι Χέντερσον πλησιάζουν στο σχηματισμό δικής τους κυβέρνησης, τόσο θα αποδείχνεται πως έχω δίκιο, τόσο θα τραβιούνται οι μάζες με το μέρος μου και θα επιταχύνεται ο πολιτικός θάνατος των Χέντερσον και των Σνόουντεν, ακριβώς όπως έγινε με τους ομοϊδεάτες τους στη Ρωσία και στη Γερμανία» (Λένιν, «Αριστερισμός …»).
Να πως μια «αντιμνημονιακή ψήφος» έχει σημασία σήμερα και να γιατί μπορεί να έχει και μια σημασία στην πορεία προς τις πιθανές εθνικές εκλογές τον Δεκέμβρη. Αλλά αυτά τα πράγματα έχουν σημασία μόνο για ένα μαζικό κόμμα της επαναστατικής Αριστεράς ή τους συνασπισμούς της με άλλα κόμματα. Για κόμματα – σφραγίδες δεν έχει σημασία ποια πολιτική θ’ ακολουθήσουν αν δεν ξέρουν (και δεν ξέρουν) που θέλουν να πάνε σε όρους του κινήματος που αναπτύχθηκε στις προηγούμενες γενικές απεργίες και τις μεγαλειώδεις συγκεντρώσεις και το δυνάμει κίνημα που θα γεννηθεί από μια συντριπτική αντιμνημονιακή ψήφο στις δημοτικές εκλογές του «Καλλικράτη».
Το άρθρο του Γ. Ρούσση σχετικά με την καταψήφιση των «ιδιοτελών υποψηφίων» (ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 30/11/2010) είναι ένα άλλο πολύ χρήσιμο άρθρο. Αλλά το μειονέκτημά του είναι ότι δεν βλέπει πως μια συντριπτική αντιμνημονιακή ψήφος δίνει την ευκαιρία της ριζοσπαστικοποίησης των μαζών. Αυτό απαιτεί μια οργανωμένη πρωτοπορία, απαιτεί ένα κόμμα του «Τι να κάνουμε», κι’ αυτό με τη σειρά του απαιτεί δουλειά μέσα στις μάζες. Σαν σύνθημα αυτό είναι γενικό και αφηρημένο αλλά θα πρέπει να το δούμε συγκεκριμένα, στην αντιμνημονιακή ψήφο των μαζών και επομένως τη διάθεσή τους να ξεκόψουν από τα εκβιαστικά διλήμματα αλλά και το υπάρχον πολιτικό σκηνικό.
Φυσικά, στην περίπτωση που η αντιμνημονιακή ψήφος δεν είναι πλειοψηφική ή σημαντική, τότε μπροστά μας ανοίγεται μια περίοδος με χαμηλό επίπεδο πολιτικοποίησης των μαζών και επίθεσης της άρχουσας τάξης. Δεν αποκλείεται τα σκληρά μέτρα της επίθεσης αυτής να ξεσηκώσουν τις μάζες όπως στην περίοδο των γενικών απεργιών. Αλλά και σ’ αυτή την περίπτωση η επαναστατική Αριστερά πρέπει ν’ αρχίσει δουλειά στους ανέργους, τα εργοστάσια, τις γειτονιές. Άλλος δρόμος δεν υπάρχει. Αν το κάνει, τότε η αντιμνημονιακή ψήφος (αν υπάρξει) θα είναι το «τραίνο» που θα την πάει μακριά (πιο μακριά απ’ ότι πάνε οι ΚΟΕ / ΔΕΑ με τον ΣΥΡΙΖΑ και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ).
Όπως γράφει ο Π. Παπακωνσταντίνου:
«Η επαναστατική Αριστερά χρειάζεται στ’ αλήθεια μόνο όταν μπορεί πραγματικά να γίνει η φωνή όσων δεν έχουν φωνή, η δύναμη των αδυνάτων, δίνοντας στα αντικειμενικά συμφέροντα, στις ενστικτώδεις αναζητήσεις και στις ακατέργαστες αγωνιστικές εμπειρίες των μαζών σχήμα και μορφή, προγραμματική άρθρωση και στρατηγικό ορίζοντα. Κι αυτό προβάλλει με ιδιαίτερη δύναμη σήμερα, καθώς η κρίση του παγκόσμιου καπιταλισμού έβγαλε στο φως τα μεγάλα θεωρητικά ελλείμματα όλων των αριστερών χώρων, απ’ όπου και η δυσκολία συγκρότησης ενός πειστικού προγράμματος μεταβατικών διεκδικήσεων που να ξεπερνά τη συνάθροιση λιγότερο ή περισσότερο «ριζοσπαστικών αιτημάτων».».
Πραγματικά, αν η Αριστερά αρκείται στο να «εξυπηρετεί» το συνδικαλιστικό κίνημα και τις διεκδικήσεις χωρίς να υψώνεται πάνω από την τρέχουσα εμπειρία και ν’ αναπτύσσει πρόγραμμα και θεωρία, τότε δεν έχει κανένα λόγο ύπαρξης σαν οργανωτής της πρωτοπορίας και καθοδηγητής της μαζικής δράσης. Είναι πραγματικά σωστό επίσης ότι υπάρχουν «μεγάλα θεωρητικά ελλείμματα όλων των αριστερών χώρων» και ότι επίσης υπάρχει «δυσκολία συγκρότησης ενός πειστικού προγράμματος μεταβατικών διεκδικήσεων». Τα σημερινά προγράμματα της Αριστεράς γενικά είναι άθροισμα «ριζοσπαστικών αιτημάτων» -και όχι πάντοτε ριζοσπαστικών ούτε πάντοτε το άθροισμα αφορά συγκρίσιμα πράγματα. Γιατί γίνεται αυτό; Γιατί υπάρχουν ελλείμματα σε όρους της μαρξιστικής θεωρίας.
Αλλά πολλές φορές δίνεται η εντύπωση ότι δεν σκεφτόμαστε. Αν για παράδειγμα επαναδιαπραγματευθεί το χρέος ή αν αρνηθούμε να το αποπληρώσουμε ή αν ακόμα γίνει ένα «κούρεμα» (haircut) όπως λένε, μπορεί να γίνει αυτό τουλάχιστον χωρίς έλεγχο του τραπεζικού συστήματος για ν’ αποφευχθεί η μαζική φυγή κεφαλαίων; Μπορεί αυτός ο έλεγχος τελικά να μην επεκταθεί σε κρατικοποίηση όλων των τραπεζών και άμεσο έλεγχό του από την κυβέρνηση; Αλλά ο έλεγχος του τραπεζικού συστήματος είναι αρκετός ή πρέπει να επεκταθεί στις μεγάλες επιχειρήσεις που στο χρηματιστήριο λειτουργούν προσεγγιστικά σαν τράπεζες; Και τι είδους «έλεγχος» θα είναι αυτός αν δεν είναι κοινωνικός έλεγχος, δηλαδή τελικά εργατικός έλεγχος; Αλλά αυτά τα πράγματα δεν τα εξηγεί κανένας στους εργαζόμενους. Το ΚΚΕ τ’ ανάγει όλα στη «λαϊκή οικονομία» ενώ το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ είναι αλγεβρικό άθροισμα αντικρουόμενων πραγμάτων. Για παράδειγμα, διαβάζουμε για κοινωνικό, λαϊκό κι’ εργατικό έλεγχο στο ίδιο κείμενο. Αν προσπαθήσεις να κατανοήσεις πως διαφοροποιούνται δεν βγάζεις καμιάν άκρη. Σ’ αυτό το βαθμό είναι ρητορεία και δημαγωγία.
Φυσικά, αυτό δεν έχει να κάνει τίποτε με την «αντιμνημονιακή ψήφο» που υπάρχει τόσο στους συνδυσμούς του ΣΥΡΙΖΑ και του ΚΚΕ όσο και άλλων συνδυασμών και συνασπισμών – συμμαχιών.
Όπως γράφει ο Λένιν και επαναλαμβάνει ο σ. Παπακωνσταντίνου:
«χωρίς μια αλλαγή στις αντιλήψεις της πλειοψηφίας της εργατικής τάξης η επανάσταση είναι αδύνατη και η αλλαγή αυτή δημιουργείται από την πολιτική πείρα των μαζών και σε καμιά περίπτωση μόνο με την προπαγάνδα» (Λένιν, «Αριστερισμός …»).
Υπάρχει ο κίνδυνος να υποτιμήσουμε και να υπερτιμήσουμε αυτή τη διαπίστωση. Αν την υποτιμήσουμε έχουμε τις γραφειοκρατικές οργανώσεις της Αριστεράς που έχουν επιλέξει τον απομονωτισμό. Αν το υπερτιμήσουμε έχουμε τον κίνδυνο να περάσουμε στην απέναντι όχθη, του ρεφορμισμού. Η προπαγάνδα δεν αρκεί αν οι μάζες δεν έχουν την πολιτική πείρα. Τι είναι η πολιτική πείρα; Δεν είναι παρά η συμμετοχή στους αγώνες και τις διεκδικήσεις. Οι κρίσεις, ειδικά, είναι ατμομηχανές για την πολιτική πείρα των μαζών. Αν στις δημοτικές εκλογές επικρατήσει η αντιμνημονιακή ψήφος τότε οι μάζες θα έχουν κάνει ένα τεράστιο βήμα. Ποια θα είναι η υλική βάση αυτού του μεγάλου βήματος; Οι γενικές απεργίες που προηγήθηκαν, η όξυνση της κρίσης του καπιταλισμού, τ’ αρνητικά μηνύματα που έρχονται από την παγκόσμια οικονομία. Δεν μπορούμε στ’ αλήθεια να κατανοήσουμε την παραπάνω πρόταση του Λένιν με την έννοια ότι πρέπει να κάνουμε συστηματική δουλειά για χρόνια στην εργατική τάξη και στη διανόηση, να «παράγουμε» πολλά δικά μας στελέχη με κύρος και ακτινοβολία που να μας δώσουν την πλειοψηφία των μαζών, καθώς και την ανάπτυξη αντιθεσμών α λα Γκράμσι που θα δώσουν την «πολιτική ηγεμονία» στο Κόμμα της πρωτοπορίας.
Αυτά τα πράγματα δεν γίνονται. Δεν είναι αυτή η διαλεκτική της ιστορίας. Στη διαλεκτική της ιστορίας υπάρχουν κάρα καθώς και υπερταχείες αμαξοστοιχίες. Μια κρίση σε συνδυασμό με τη συστηματική πολιτική δουλειά μπορούν να φέρουν τα ίδια αποτελέσματα με μια «γκραμσιανή» πολιτική δεκαετιών. Αυτό μου φαίνεται ότι ο σ. Παπακωνσταντίνου το έχει υποτιμήσει. Η κρίση είναι εδώ. Οι δημοτικές εκλογές είναι μπροστά και αποτελούν βαρόμετρο της συνείδησης της εργατικής τάξης.
Είπαμε ότι υπάρχουν «μεγάλα θεωρητικά ελλείμματα όλων των αριστερών χώρων» και ότι επίσης υπάρχει «δυσκολία συγκρότησης ενός πειστικού προγράμματος μεταβατικών διεκδικήσεων». Γιατί συμβαίνει αυτό; Καταρχήν το επίπεδο της διανόησης στις οργανώσεις της Αριστεράς είναι χαμηλό και οι «διανοούμενοι» είναι μια ολιγομελής ομάδα. Δεύτερον, δεν υπάρχει ουσιαστική σύνδεση με τις δυνάμεις του προλεταριάτου και τρίτον, δεν υπάρχει μια διανόηση βγαλμένη από το προλεταριάτο αυτό. Αυτά είναι προβλήματα και, όπως όλα τα προγράμματα, πρέπει να λυθούν στη βάση της δουλειάς των κομμάτων και οργανώσεων της επαναστατικής Αριστεράς. Η λύση του προβλήματος είναι η «προλεταριακή διανόηση» αλλά φυσικά αυτό απαιτεί δουλειά, στις γραμμές που αναπτύξαμε παραπάνω. Δεν περιορίζεται η ανάλυση αυτή σε μια συγκεκριμένη οργάνωση ούτε στο αν συμμετέχει ή όχι στον ΣΥΡΙΖΑ ή την ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Πιστεύουμε ότι ισχύει γενικά.
Αλλά πρέπει να υπάρχει υποχρεωτικά μια πρώτη προσέγγιση σ’ ένα Πρόγραμμα Μεταβατικών Διεκδικήσεων, δηλαδή από κάπου πρέπει να ξεκινήσουμε. Αν όπως πιστεύουμε η περίοδος που έρχεται με την αντιμνημονιακή ψήφο θα είναι μια περίοδος ριζοσπαστικοποίησης των μαζών, τότε πρέπει να υπάρχει ένα τέτοιο Μεταβατικό Πρόγραμμα. Ο Τρότσκι επεξεργάστηκε ένα τέτοιο πρόγραμμα το 1938 όταν ιδρύθηκε η 4η Διεθνής. Σε σχέση με τις θεωρητικές αναλύσεις του σταλινισμού, το Μεταβατικό Πρόγραμμα είναι μια πολύ πιο εκλεπτυσμένη μορφή των διεκδικήσεων του προλεταριάτου σε μια εποχή επαναστατικής ανόδου. Περάσαμε από μια εποχή επαναστατικής αμπώτιδας, αυτό είναι γνωστό και δεδομένο. Η κατάσταση στην Ευρώπη με δυσκολία μπορεί να περιγραφεί ως ριζοσπαστική, δηλαδή ως μια φάση πριν την προεπαναστατική περίοδο. Από την άποψη αυτή το Μεταβατικό Πρόγραμμα του Τρότσκι είναι στη σημερινή συγκυρία χρήσιμο να διαβασθεί αλλά είναι υπερβολικά απαιτητικό. Υψώνεται ωστόσο πάνω από την τρέχουσα συγκυρία και μπορεί να δώσει στην οργανωμένη πρωτοπορία ένα πρόγραμμα μακροπρόθεσμης δράσης της. Φυσικά στην πολιτική μια βδομάδα μπορεί να είναι η «μακροχρόνια περίοδος» αλλά μπορεί να πάρει και δεκαετίες.
Από την άποψη αυτή χρειάζεται μια προσαρμογή του Μεταβατικού Προγράμματος στη σημερινή εποχή. Κάποιες αναλύσεις είναι υπερβολικές, και άλλες δεν έχουν αναπτυχθεί αρκετά. Αλλά μπορεί ν’ αποτελέσει αφετηριακό σημείο για τη διαμόρφωση μεταβατικών διεκδικήσεων, χωρίς φυσικά κάποιος να είναι τροτσκιστής. Μια τέτοια προσαρμογή κατά τη γνώμη μας μπορεί να πάρει τη μορφή ενός προγράμματος διεκδικήσεων, μιας γέφυρας προς το Μεταβατικό Πρόγραμμα του Τρότσκι, μιας κατανόησης του Προγράμματος από τις μάζες από την άποψη της σημερινής συγκυρίας.
Όπως γράφει ο Λένιν:
«Όλο το ζήτημα τώρα είναι να υπολογίσουν οι κομμουνιστές κάθε χώρας απόλυτα συνειδητά τόσο τα βασικά καθήκοντα των αρχών της πάλης ενάντια στον οπορτουνισμό και τον «αριστερό» δογματισμό, όσο και τις συγκεκριμένες ιδιομορφίες που παίρνει και αναπόφευκτα θα παίρνει η πάλη αυτή σε κάθε χωριστή χώρα, ανάλογα με τα ειδικά χαρακτηριστικά της οικονομίας της, της πολιτικής, του πολιτισμού, της εθνικής της σύνθεσης (Ιρλανδία κτλ.), των αποικιών της, των θρησκευτικών της διαιρέσεων κτλ., κτλ.» (Λένιν, «Αριστερισμός …»).
Το Μεταβατικό Πρόγραμμα είναι μια καλή ισορροπία ανάμεσα «στον οπορτουνισμό και τον «αριστερό» δογματισμό», δηλαδή μια καλή προσέγγιση στο πρόγραμμα των μεταβατικών διεκδικήσεων στις σημερινές συνθήκες, αν γίνουν κατάλληλες αναλύσεις και παραπέρα επεξεργασίες του. Δεν είναι, φυσικά, ένα δόγμα και δεν είναι χρήσιμο μόνο στους τροτσκιστές αλλά σε ολόκληρη την Αριστερά.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η διαλεκτική της ιστορίας δεν είναι ποτέ της μορφής: Πρώτα ωριμάζουν οι αντικειμενικές συνθήκες, μετά οι υποκειμενικές συνθήκες, στη συνέχεια μεγαλώνει το επαναστατικό κόμμα και τότε σαν μεγάλο κόμμα κερδίζει τη συμπάθεια και την εμπιστοσύνη των μαζών.
Ολοι οι αριστεροι εχουνε γινει φασιστες χειροτεροι απο τους δεξιους εγω αυτο καταλαβαινω